Pages

Thursday, August 10, 2017

Хуйсагнав


Анх энэ үгийг бага ангид байхдаа аавынхаа амнаас сонсоод тайлбарлуулж байж билээ. Хаврын нэг орой аав ажлаа тарж орж ирээд л ёстой нэг хуйсагнуур салхитай өдөр байна даа гэв. Би чинь тас орос сургуулийн хүүхэд иймэрхүү үгийг ойлгохгүй шд. Утгыг нь тайлбарлуулж санаа амрав. Тогтворгүй, доторхой чиглэлгүй, салхины хүч нь хүртэл янз бүр, хаанаас ч гэнэт босоод ирдэг гэх мэтээр л ойлгож тогтоож авсан байна. 

Харин би зуны энэ бүгчим халуун өдрүүдэд сэтгэл санаагаа хуйсагнуулаад л сууж байна даа. Маш их ажилтай мөртлөө л амьдрал гээчийн талаар зав л гарвал бодоостой. Олон хүний олон ааш болон тэр бүгдийг хүлээж авч хариу үйлдэл үзүүлэх өөрийгөө ямар байвал зохилтойг бүрэн ойлгож чадахгүй, бодож байгаа зүйл минь үйлдэл болон үг хэлтэйгээ тохирохгүй байгаа юм шиг санагдаад. Нэг ёсондоо ГЭГЭЭРЧИХ юмсан гэсэн бодолтой. Гэгээрвэл би бүх л зүйлийг эерэгээр харж, хэнд ч уурлаж бухимдахгүй, хэнийг ч уурлуулж гомдоохгүй, тэрнийхээ хэрээр өөрөө ч гэсэн сэтгэлийн амар тайвныг олох байх даа л гэж бодсын хэхэ. Уг нь хүнд чадлынхаа хэрээр туслаад нэмэр болчих гээд л үзэх юм. Санаа байвч сачий минь хүрэхгүй юм. Сэтгэл байвч цаг зав нь хүрэхгүй, гэр бүлээ хаяад хүний төлөө гүйгээд байлтай биш. Өөртэйгөө зөрчилдөөд, болдог бол хүндээ ч туслаад, гэр бүлдээ ч анхаараад бүгдийг хийчих санаатай. 

Thursday, July 6, 2017

Асаалттай танк болох юмсан


Хэд хоногийн томилолтоор яваад (жил бүр 2-3 удаа, 2-4 хоногоор явдаг л даа) нүд, чих, тархиа баясгаж хажуугаар нь ходоод гэдсээ бас баярлуулчихаад ирлээ хэхэ. Тэгээд яахав дээ өөрийгөө голдгоороо голоод, гэхдээ бас ийм хэмжээний уулзалтанд төлөөлөөд явуулаад байгааг бодоход би хоосонгүй ч юм уу гээд хажуугаар нь өөрийгөө хуурчихаад л. Мэдээж голсон сэтгэл нь давамгай хэвээрээ, хэзээд голсоор байх болно.

Thursday, June 29, 2017

Гэмгүй гэмтэн

Хэн нэгний гаргаж буй ааш авир, уур уцаар, бухимдлыг хараад ялангуяа өөрөө тэр уураа гаргаж буй хүний бай нь болж байхдаа ээ бүү үзэгд ингэж шалтгаангүй байхад шалтаг хайж уурлах шиг муухай юм байдаггүй гэдгийг улам гүнзгий ойлгох юм. Зүв зүгээр байж байгаад л өөр асуудлаас болж уурлаж бухимдсан хүний аашаа гаргадаг бай болчих гээд байх юмаа. Ялангуяа эмэгтэй хүмүүс ихэвчлэн уурлах шалтгаан болсон хүндээ биш өөр хүнд уураа гаргах магадлал өндөр байх юмаа. Би чинь дандаа эрэгтэй, тэгээд өөрөөсөө ахмад, ажил амьдралын мундаг туршлагатай, хүний ая эв олоод сурчихсан хүмүүстэй ажиллаж байнга толгойгоо илүүлж суудаг хүн шүү дээ. Загнуулж зэмлүүлж ч үзсэнгүй. Дээр үед бичиж байсан даа өөр газартай хамт ажиллах болоод би өөрийн хэсгээ төлөөлж тэр ажилд гар бие оролцоод өөр хэсгийн нэг хүнд навс загнуулсан гээд л. Эмэгтэй хүн л дээ, тэгээд өөрийх нь зан ааш тавгүйтхээрээ тэрийгээ мань мэтэд гаргачих гээд байх болтой юм. Зүв зүгээр байж байгаад л загнуулах чинь бас эвгүй юм. Буруу юм хийгээд ажлаа баллаад хаясан бол яахав дуугай буруугаа хүлээхсэн. Зүгээр л тэр өдрийн тэр хүний ааш муутайгаас болж сайхан ааштай үедээ олж харахгүй, харсан ч уурлахааргүй жижигхэн өө олж харчихаад бухимдаад байх юм. Миний буруу биш болохоор бухимдлыг нь хүлээж авч чадахгүй эгдүү хүрээд тэр өдөр минь тэр аяараа онцгүй болчих юм. Дээрээс нь тэр хүний шууд удирдлага дор ажилладаг хүн биш, хамтрагч юм. Би өөрөө анзаарахгүй миний буруу байгаа бол улаан нүүрэн дээр минь хэлээд загнаад өгөөч, яагаад загнуулж байгаагаа би ойлгохгүй байна л гэмээр байх ч дуугай л өнгөрлөө. уучлалт харин гуйсангүй, миний буруу биш тул.  Өөрт нь бодож байгаагаа хэлвэл эндхийн ёс журамд үл нийцэх тул эндээ л бичиж бухимдлаа хөнгөлж байгаа нь энэ. Би бас ажил төрөл бүтээгүй үед уураа хэн нэгэнд ингээд гаргадаг байх вий дээ гэж өөрийнхөө үйлдлийг улам сайн хянах тухайд давхар бодов. 

Thursday, June 15, 2017

Өөрчлөлтийг мэдрэв

Өнгөрсөн 7 хоногийн Бямба гаригт том охины тамирын өдөрлөг болов. Үр хүүхэд маань бүхэл бүтэн нэг үе шат ахичихсан байх юмаа. Сургууль нь өөрөө тэр ахих боломж нөхцлийг маш сайн бүрдүүлж өгөх юм. За ингээд өөрчлөлтүүд жагсаад явна.

Friday, June 2, 2017

Бас бус


  • Өөрт гарч буй цагаа ашиглаад номоо уншсаар л байгаа. Б. Сарантуяагийн Самар хатны ард гарсан. Над шиг түүх нийгэм талдаа 0 хүнд иймэрхүү уран зохиол болгосон түүхэн романууд сонирхолтой бөгөөд ойлгомжтой байдаг юм. Урд нь нэлээд олон жилийн өмнө Сорхугтани хатан гэдэг номыг нь бас шимтэн уншиж байсан. Одоо Л. Өлзийтөгсийн Үзэхийн хязгаар-тай үзэж тарж байна даа. 
  • Багынхаа даахийг үргээгээд хэхэ. Манай бага эгчийгээ бодвол эрт хэлд орлоо. Эгч нь хий настай 4-тэйдээ сайн ярьж чаддаггүй байсан тул 6 настайд нь үсийг нь тайрч байсан. Тэр үед монголд ийм ёстой юм гээд учрыг нь хэлээд багшаас нь асуусан чинь ухаан орчихсон том хүүхдийн үсийг битгий хусаач, охин хүүхэд энд үсээ хусдаггүй болохоор найзууд болон зарим нэг эцэг эхчүүд охиныг чинь өвчтэй гээд тоглохоо болих, гадуурхах магадлал байгаа тул энэ бүх эрсдлийг тооцоод шийдээ гаргаарай гэж байж билээ. Тийм болохоор сайн өдөр гар хүрээд жижигхэн болгож тайруулж байсан. Бага дээрээ бас тийм асуудал гарч ирэх нь ойлгомжтой тул асуулгүйгээр зүгээр тайраад л орхисон. Би өөрөө тайрсан. Анх удаа хэхэ. Эцэг эхчүүд болон багш нарт нь магтуулж дуусаагүй л байна. Мөөг хэлбэрийн засалт бол өөрөө тайрна гэхэд болно ийм богино хөөрхөн халимаг засалт хэцүү ёстой мундаг гээд л хэхэ. Нөгөө хөзөр мэддэггүй хүнд сайн мод очдог гэдэг шиг аз таарч эвтэйхэн тайрчихсан юм шиг байгаа юм. Жижиг үсний нэг л асуудал байна. Өглөөд эр арслан шиг л тас арзгар юм босч ирэх юм даа хаха. Бусдаар бол угааж хатаахад амар, ээж үс самнана гэж хөөцөлдөхгүй цаг их хэмнэж байна. 
  • Пүрэв гарагийн оройд нойр хүрэхгүй догдлоод байгаа. Мөддөө л догдлох байх хэхэ. Нихон тереби дээр шөнө 12 цагаас гардаг драма үзээдээ. Нээх тийм сэтгэл хямрааж, догдлуулаад би байсан бол яах бол гэж бодуулаад нойр сэргээгээд байгаа хэхэ. Хүн ер нь наснаас харгалзахгүй юунд догдлоно гэж бодож байна. Мэдээж зүрх сэтгэлийн асуудал шүү дээ хэхэ. Гол нь миний насны хүмсүүдийн амьдрал гараад байгаа болохоор их ойрхон хүлээж авч байна. Гол дүрийн хүмсүүдийн өмнөөс хямарч баярлаж гуниж байна даа. Өчигдөр бас л догдлоод нэг хэсэг хөрвөөсөн гэж байгаа. 
  • Халж эхэлж байна. 4 улиралтай байхаа болиод 2 улиралтай болж байх шиг байна. Би лав цув, нимгэн куртка өмсөлгүйгээр л өвлөөс шууд зун руу шилжээд байх боллоо. Хорхой шавьж дуугарч эхлээд, хөлс биенд наалдаад л онцгүй мэдрэмж эхэлсээн эхэлсэн. Аль болох завгүй байж энэ хэт халууны ард ажралгүй гараад авах хэрэгтэй байна. Завгүй бол анзаарах сөхөөгүй өнгөрчихнө, ноднин яг тэгсэн болохоор энэ жил бас пижигнүүлнээ. 
  • Том маань одоо л нэг шинэ хамт олон сургуульдаа дасч уусч эхэлж байна. Өмнө нь бага сургуулиа дурсаад л, төгсөлтийн арга хэмжээгээ уйдтал, залхтал эргэн дурсаад, завгүй байж л бага сургуулийн найзтайгаа заавал уулзаад, өглөөд найзуудтайгаа сургууль явах замдаа тааралдах гэж зориуд оройтож гараад байсан юм. Одоо шинэ ангийхан, шинэ найзуудын нэр сонсогдоод л ой муутай ээж нь найзуудых нь нэрийг тогтоож өгөхгүй мунгинаад л, юм ярихаар нь л тэр чинь хэн билээ гээд ядаргаа болж байгаа хэхэ. Хүний амьдралаа гэж хуучнаа орхиод шинэ рүү орохоос өгсүүлээд их л юм болох юм даа. 

Thursday, May 18, 2017

Юм юм


  • Бага маань овоо бие даагаад очингуут зууралдаад байх нь гайгүй, өөрийгөө нэг юм болгоод л тоглох үедээ тоглоод, ном унших үедээ уншаад (уншиж өгч байсныг тогтоочихсон хэхэ), дуу дуулаад. Ээж тэгэнгүүт өөртөө гаргах цагтай болоод, оройд уншиж амжаагүй байсан, бэлгэнд авсан номнуудаа бага багаар ахиулаад А.Пүрэвмаагийн  Цэцгэн титмийг гараасаа гаргачихсан. Одоо Ч.Ганжавхлангийн Автуус ба амьдралыг уншиж байна. Дараа нь... зөндөө олон ном байгаа хэхэ.
  • Нас явнаа гэж, хамгийн түрүүнд арьсан дээрээ мэдэрч байна шд. Бас ч гэж залуу насны илэрхийлэл болсон батга гараастай, гэвч эдгэрэлт нь их удааширсан байна. Хуучин чинь өнөөдөр гарлаа, маргааш идээ татлаа, шахлаа, нөгөөдөр тав тогтлоо, хэд хоногоос тав уналаа эдгэрлээ. Одоо бол гарлаа, маргааш таг хэвээрээ, нөгөөдөр бас хөндүүртэй хэвээрээ, дахиад хэд хонож байж нэг юм дараа дараагийн үе шатандаа орж байна. Тэвчээртэй байж цагийг нь олж арга хэмжээ авахгүй бол сорви нь үлдээд толбо болоод байх юм. 
  • Том охин ид шилжиж байна. Өөрөө анзаараагүй ч байж мэднэ, би тэгтэл их хувирч байгаагүй. Харин охин овоо өөрчлөгдөж байна. Аль болох ойлгох гээд хичээж байна. Гэхдээ багшийх нь хэлсэн ёсоор үе үе хүчтэй гэдгээ мэдрүүлж байгаа. Дунд сургуулийн асар их туршлагтай багш хэлсэн юм. Яг одоо шилжиж байна гээд орхиж болохгүй, заримдаа дураар нь орхи, гэхдээ өдийд л сүр хүчээ үе үе үзүүлж байхгүй бол хэнийг ч тоохоо больж чаддаг, задардаг үе гэж хэлсэн. Үнэн тул үгэнд нь орж үе үе хүчээ мэдрүүлж уян хатан болгож байна. 
  • Өдрөө сайхан эхлүүлье гэвэл өөртөө болоод хайртай нэгэндээ өглөөд битгий үглэж бай гэсэн сургааль сонсов. Охины багш хэлсэн хэхэ. Хүүхдүүддээ юм хэлж үглэж яншмаар бол оройд тэрийгээ хий, өглөөд битий хамаг аашийг нь хөдөлгөж бүтэн өдрийг нь нураа гэсэн. Анзаараад байхад би угаасаа өглөөд дуугай шахуу, эсрэгээрээ эрхлүүлээд таардаг юм байна. Гол шалтгаан нь өөрөө гүйцэд сэрээгүйтэй холбоотой байхоо, юун хүнд үглэх хэхэ. 
  • Заримдаа тэнэг юм шиг ажиллаж байгаа өөрийгөө гайхах юм. Юуны төлөө ингээд гүйгээд байдаг байнаа, жоохон тааваараа амарч болохгүй юу гээд бодогдох л юм. Тэгэнгүүтээ өөрөө өөртөө ажил хаялт хийгээд өдрийн талыг завтай бол тэгэх юмсан ингэх юмсан гэдэг хүслээсээ биелүүлж үзэв. Дорхноо уйдсан, угаасаа ажлаа хийхгүйгээр би бол би биш гэдгээ мэдсэн тул дахиж олон юм бодолгүй дуугай ажлаа хий гэдэг үр дүнд хүрсэн. 
  • Free market гэж энд үе үе болдог юм. Хүмүүс янз бүрийн хэрэглэж байсан юмаа зардаг газар. Хувцас, тоглоом, эртний эдлэл гээд юу л бол юу байна. Би хүний ялангуяа ямар хүн хэрэглэж байсныг нь мэдэхгүй бол хуучин юм огт сонирхдоггүй, авдаггүй. Гэтэл хүмүүс их авах юм. Танил япон маань тэртэй тэргүй чиний хүссэн юм хэрэглэж болохоор байдалтай байгаа юм чинь шинээс хэд дахин хямд үнээр авах хэрэгтэй гэсэн. Тэгээд тэр хэмнэсэн мөнгөө эрүүл хоол хүнсэнд зарцуулдаг гэв. Нээрээ л эдэлж хэрэглэж байгаа зүйлс нь муу муухай биш, харин хоол хүнс нь сүпер айл л даа. Гэхдээ би сураагүй тул аль аль талдаа хэмнээд шинийгээ, эрүүл хүнсээ авахаа бодъё доо.
  • Сүүлийн хэдэн бичлэг алга болчихгүй овоо тэсч байна шүү. 5 жилийн хөдөлмөр маань алга болсон гэхээр хаа нэг харамсах юм. Хэрэгт хэрэггүй их юм бичсэн юм байлгүй дээ гэж бодоод хаа хамаагүй юм бичихээ байсан хэхэ. 

Wednesday, May 10, 2017

Яагаад?

Ойлгохгүй 2 зүйл надад байх юмаа. Байнга тохиолдох юм. Яагаад? гэсэн асуулттай л үлдэх юм. 
Эх орноосоо өөр газар ажиллаж амьдарч үзээгүй хүнийг бол ойлгоноо, угаасаа манайд хувийн болоод хувьсгалын бүх ажлаа гар утсаараа амжуулж байгаа болохоор ажлын цагаар ч бай амралтын өдөр ч бай гар утас дуугарлаа л бол хичнээн ажилтай, бүр хуралтай байсан ч хүмүүс утсандаа хариу өгөөд байдаг болохоор тэрэн шигээ санаад тэр холоос миний хэрэг гарсан үед хэд болж байгааг ч тоохгүй залгадаг байх. Харин энд олон жил ажиллаж амьдарч байгаад буцсан хүмүүс ажлын цагаар, хуралтай үед, хэн нэгэнтэй хамт ажиллаж байгаа үед хувийн утас дуугарахад хариулах нь байтугай зарим албан газрууд хувийн утсаа ажилд орохдоо хувцасны өрөө, шүүгээндээ үлдээж ордог дүрэм журамтайг мэддэг хүмүүс залгачихаад утсаа авсангүй, хүн яаралтай ярих хэрэгтэй байхад чинь, завтай бол хурдан эргээд залга гэх мэт үйлдэл хийх юм. ЯАГААД? 
Дараагийх нь орчуулгын хүсэлттэй холбоотой. Үндсэн ажлаасаа илүү үзээд орчуулга хийх хүсэл надад байдаггүй. Танил тал, найз нөхдөөр дамжуулж гуйсан үед нь ажлаасаа түр гарч очоод орчуулгыг нь хийх боломжтой бол үнэ хөлс гэлтгүй, тэр байтугай замын зардал ч авалгүй хийгээд өгдөг юм. Олон хоногоор байх хүмүүс нэг удаагийнхаар зогсохгүй, энэ чигээрээ үнэ хөлсгүй яван явтал нь орчуулга хийж өгөхийг хүснэ. Шууд чадахгүй гэдгээ хэлнэ. Заримдаа япон талын хүн нь чамаар хийлгэмээр байна гэж гуйна, ажилтай бол үгүй л гэдэг. Үнэхээр тус болъё доо хүний газар хэцүү байгаа байх гээд гол нь яг таг цагаа хэлээрэй гэхээр таг алга болчих юм. Эргүүлээд би ажлаа зохицуулах хэрэгтэй байна цагаа хэлнэ үү гэхээр өө өөр хүн олчихлоо гэх юм. Тэрийгээ асуудлаа шийдсэн даруйдаа мэдэгдчихэж болдоггүй хэрэг үү. ЯАГААД? 

Monday, April 24, 2017

Нэг тийм

Багыгаа гаргаснаас хойш худалч хүнд анх удаа гарав хэхэ. Өмнө нь бичлэгүүд дээрээ бичдэг байсан, дурьдаж  байсан, хамт ажиллаж байгаад 2 жилийн өмнөөс гэрээт хугацаа нь дуусаад өөр тийшээ шилжсэн залуутай хамт оройн хоол идэнгээ уулзав. Хамт ажиллаж байх үед сардаа, эсвэл улиралд нэг хамтдаа гарчихдаг байсан. Багыгаа ч гаргалаа, тэр залуу ч шилжээд явлаа, би ч улам завгүй боллоо гэх мэт шалтаг мундах биш дээ. Ярьж ярьж, товлож товлож нэг юм уулзах шив. Жилийн өмнө өөрөөс нь биш өөр нэгнээс эхнэр нь өндгөвчний хавдартай болсон гэж сонсож байв. Өөрөө надад хэлж байгаагүй болохоор бие нь яаж байгаа тухай асууж зүрхэлдэггүй байв. Өнгөрсөн Баасан гаригт хамтдаа уулзах үед нэлээд ядарсан харагдав. Өөр мужид ажиллаж байгаа ч гэрийхэн нь эндээ байгаа, 4 дэхэд Токио орж ирээд 2 охинтойгоо байж байгаад буцаж байгаа тухайгаа ярив. Бас амьдарч байгаа дүүргээсээ нас барсан хүнээ бүртгэлээс хасуулах тухай ярив. Эхнэр нь өөд болсон бололтой...асууж чаддаггүй...би буруу ойлгоод байгаа ч юм шиг...бага охиныхоо дунд сургуулийн төгсөлт, ахлах сургуулийн элсэлтэнд хариуцлагатайгаар очсон тухай ярих...эхнэрийн ээж тусалж байгаа...эхнэр хэвтсэн...гэх мэт замбараагүй яриан дундаас би юу ч ойлгоогүй. Намайг хэн нэгнээс сонссон байх гэж бодсон болоод учир битүүлэг ярьсан бололтой. Өнөөдөр ажил дээрээ ирж байж эхнэр нь аль 2 сард өөд болсон тухай, тэр тухай хэн нэгэнд хэлэхгүй байхыг хүссэн тухай олж сонсов. Харамсах, өрөвдөх, гуних...нэг тийм уйтай. Ямар хэцүү байгаа бол, яавал би жоохон тус болох бол, энэ л амьдралын давааг хэцүү ч гэлээ даваад гараасай, охидыг нь өрөвдөөд болдоггүй. 

Monday, April 10, 2017

Бүтэлгүйтэж дуусах биш дээ би


Зөндөө олон үйл явдал болсон. Ямар сайндаа сакура цэцэглээд дуусч байгааг сайн анзааралгүй пижигнэтэл гүйсэн байна шүү дээ. Нэгтгээд бичнээ, урт л болох байх. 

Wednesday, March 15, 2017

Голос

Энд ирсэнээс хойш Орос гэдэг юм болгоноосоо холдчихсон байжээ. Хааяаа нэг Оростой холбоотой мэдээ гарахаар чихээ дэлдийлгээд сонсох гэхээр давхар орчуулга яваад сонирхол бууруулчихдаг юм. Гэтэл саяхан хар багаас чихэнд хоногшсон тэр хэлээрээ сонсож, үзээд ийм сайхан байдаг бил үү дээ гэж бодлоо. Электрон жаал гээд л кино гардаг байсан даа тэрний дууг сонсоод бага насандаа гэртээ ганцаараа үлдчихээд л Орбит сувган дээр тавьж байгаад тв үздэг байсан маань санаанд орсон. Хамаг дурсамж сэдрээсэн тул ажлын зав гарангуут л youtube ороод Оросын Голос, Голос Дети гээд үзэж өгсөн. Миний сонсох дуртай байсан дуучид болох Дима Билан, Миладзе 2 лав наставник хийж байна лээ.  Яг л хэвээрээ, яасан ч нас нь явдаггүй улс юм бэ дээ? Мэдээж огт мэдэхгүй дуунууд зөндөө байна лээ. Манайх бас удахгүй энэ шоуг хийх юм гэсэн байхаа. Та хэд бас сонирхоод үзээрэй. Бусад улс орны VOICE шоунаас Оросых илүү дотно сайхан санагдлаа. 

Wednesday, March 8, 2017

Болсон явдал


Уйлж унжих өдөр байвч инээх өдөр бас ирдэг гэж нээрээ. Өмнөх бичлэг дээр бөөн бүтэлгүйтлүүдийн талаар бичсэн дээ. Тэрийг бичээд удаагүй байтал яасан гээч бага охин бас цэцэрлэггүй болсон гэж мэд хэхэ, уйлах хэцүү инээх хэцүү ёстой нээрээ хий нь гарсан дугуй шиг л шалчийсан даа. 

Monday, February 6, 2017

Асуудал үүсгэгч нь би өөрөө


Юм хөгжих тусмаа сонголт хийхэд, шийдвэр гаргахад улам бүр хэцүү болох юм (ялангуяа том хотод, хүн их төвлөрсөн газар). Том маань дунд сургуульд орох гээд, би гэж нэг юм мөрөөрөө харъяа сургуульд нь оруулчих юман дээр илүү ажил удсанаар он гарсанаас хойш нерв гээчийг чинь нэг барж өгсөн. Ерөөсөө л миний буруу. Алдаагаа жагсаавал: