Pages

Friday, September 29, 2017

Хүн чанар зулгаагаад байх юм


Нэг өдрийн дотор надаас тусламж хүссэн бүх хүнд татгалзаж үзлээ. Би хэзээ ч хэнд ч үгүй  гэж хэлж үзэж байгаагүй болохоор маш их хүч гаргаж ҮГҮЙ гэж хэлчихээд өөрөө шаналаад сууж байна. Татгалзсан шалтгаан нь ууртай байсан болохоор, жинхэнэ татгалзаад уурламаар хүндээ татгалзаж чадаагүйдээ бухимдсан байсан болохоор бусад тусалж болох бүх хүнд ҮГҮЙ гээд хэлчихсэн. 

Monday, September 11, 2017

Сопрано

Сургууль цэцэрлэгүүдийн урлагийн үзлэгийн сезон эхэлж байна ерөнхийдөө. 
Бага охины цэцэрлэг дээр нээлттэй арга хэмжээ болоод, манай бяцхан хүүхэд ангиараа нээлтийн үг хэлж дараа нь бүжиглэх ёстой байв. Ээж нь эгчийх нь сургууль явах ажилтай байсан тул багыг аавд даалгав. Гэртээ учиргүй бэлдээд байсан хүүхэд байхгүй ээ, бодвол олон хүн хараад гацсан байхаа. Үгээ ч хэлсэн юм байхгүй, бүжиглэсэн ч юм байхгүй хөшөө мэт томоотой зогсож байгаад ирсэн байсан хэхэ. Бичлэг үзээд, өөрт нь үзүүлэх гэсэн зугатаж гүйгээд, бантсандаа гэртээ үгээ хэлж бүжиглэх шив дээ хэхэ. 
Томын сургууль ээлжит нээлттэй хичээлээ хийв. Анх удаа дуу хөгжмийн хичээл дээр нь сууж үзлээ. Хэлэх юмгүй, бүгд дуучид, бүгд хөгжимчид хэхэ. Би өөрөө нот мэддэггүй болохоор, дуу дуулж чаддаггүй болохоор, хөгжим дарж мэддэггүй болохоор биширсээр гарч ирэв. Зүгээр л нотоо хараад л дуулаад, хөгжмөө дараад явчих юм. Удахгүй болох урлагийн үзлэгтээ хоор дуу дуулахаар бэлдээд эхэлчихэж. Хоолой салгаж дуулах юм байна. Эрэгтэй сурагчдаас 2 нь тенор, эмэгтэй сурагчдаас 2 нь алто, 2 нь сопрано хоолойгоор дуулаад бусад нь зүгээр дуулаад явах юм гэнэ. Ээжийн үр нэг сопрано нь юм байна. Охиныхоо фен болоод л арч ирлээ. Гэртээ ирээд аавдаа дуулаад өгчих гэсэн чинь үгүй гээд тас гүрийсэн. Урлагийн үзлэг дээр ирж үзээрэй л гэсэн. 

Wednesday, August 30, 2017

Хүсэл, зорилго


Хүнд байх ёстой, мэдрэх ёстой, тэмүүлэх ёстой зүйлсийн нэг бол яах аргагүй хүсэл мөрөөдөл мөн. Түүнгүйгээр хүн угаасаа урагшлахгүй. Сүүлийн үед нэлээд их бодож байгаа зүйлийн маань нэг юм л даа. Хүсэж мөрөөдөж байсан зүйлээ гартаа оруулчихсан цагт нөгөө их тэмүүлэл, зорилго нь алга болчихсон мэт санагдаад аль эсвэл амжилтандаа ханаад буруу тийш хазайгаад эхэлдэг. Бушуухан дараагийн хүслээ , зорилгоо олж авахгүй бол нэр алдарт хүрсэн зарим хүмүүс шиг архи, зугаа цэнгэл, хар тамхи гээд буруу тийшээ яваад өгөх хандлага байдаг.

Wednesday, August 23, 2017

Хүн


Ээ дээ хүүхэд хүмүүжүүлж хүн болгоно гэдэг чинь бас л чанга юм байна. Тэс өөр ааш араншинтай охин хүүхдүүд болохоор хувь хүнд нь тохирсон арга хэмжээ авчих санаатай нөхөр бид 2 хичээж л байна.

Thursday, August 10, 2017

Хуйсагнав


Анх энэ үгийг бага ангид байхдаа аавынхаа амнаас сонсоод тайлбарлуулж байж билээ. Хаврын нэг орой аав ажлаа тарж орж ирээд л ёстой нэг хуйсагнуур салхитай өдөр байна даа гэв. Би чинь тас орос сургуулийн хүүхэд иймэрхүү үгийг ойлгохгүй шд. Утгыг нь тайлбарлуулж санаа амрав. Тогтворгүй, доторхой чиглэлгүй, салхины хүч нь хүртэл янз бүр, хаанаас ч гэнэт босоод ирдэг гэх мэтээр л ойлгож тогтоож авсан байна. 

Харин би зуны энэ бүгчим халуун өдрүүдэд сэтгэл санаагаа хуйсагнуулаад л сууж байна даа. Маш их ажилтай мөртлөө л амьдрал гээчийн талаар зав л гарвал бодоостой. Олон хүний олон ааш болон тэр бүгдийг хүлээж авч хариу үйлдэл үзүүлэх өөрийгөө ямар байвал зохилтойг бүрэн ойлгож чадахгүй, бодож байгаа зүйл минь үйлдэл болон үг хэлтэйгээ тохирохгүй байгаа юм шиг санагдаад. Нэг ёсондоо ГЭГЭЭРЧИХ юмсан гэсэн бодолтой. Гэгээрвэл би бүх л зүйлийг эерэгээр харж, хэнд ч уурлаж бухимдахгүй, хэнийг ч уурлуулж гомдоохгүй, тэрнийхээ хэрээр өөрөө ч гэсэн сэтгэлийн амар тайвныг олох байх даа л гэж бодсын хэхэ. Уг нь хүнд чадлынхаа хэрээр туслаад нэмэр болчих гээд л үзэх юм. Санаа байвч сачий минь хүрэхгүй юм. Сэтгэл байвч цаг зав нь хүрэхгүй, гэр бүлээ хаяад хүний төлөө гүйгээд байлтай биш. Өөртэйгөө зөрчилдөөд, болдог бол хүндээ ч туслаад, гэр бүлдээ ч анхаараад бүгдийг хийчих санаатай. 

Thursday, July 6, 2017

Асаалттай танк болох юмсан


Хэд хоногийн томилолтоор яваад (жил бүр 2-3 удаа, 2-4 хоногоор явдаг л даа) нүд, чих, тархиа баясгаж хажуугаар нь ходоод гэдсээ бас баярлуулчихаад ирлээ хэхэ. Тэгээд яахав дээ өөрийгөө голдгоороо голоод, гэхдээ бас ийм хэмжээний уулзалтанд төлөөлөөд явуулаад байгааг бодоход би хоосонгүй ч юм уу гээд хажуугаар нь өөрийгөө хуурчихаад л. Мэдээж голсон сэтгэл нь давамгай хэвээрээ, хэзээд голсоор байх болно.

Thursday, June 29, 2017

Гэмгүй гэмтэн

Хэн нэгний гаргаж буй ааш авир, уур уцаар, бухимдлыг хараад ялангуяа өөрөө тэр уураа гаргаж буй хүний бай нь болж байхдаа ээ бүү үзэгд ингэж шалтгаангүй байхад шалтаг хайж уурлах шиг муухай юм байдаггүй гэдгийг улам гүнзгий ойлгох юм. Зүв зүгээр байж байгаад л өөр асуудлаас болж уурлаж бухимдсан хүний аашаа гаргадаг бай болчих гээд байх юмаа. Ялангуяа эмэгтэй хүмүүс ихэвчлэн уурлах шалтгаан болсон хүндээ биш өөр хүнд уураа гаргах магадлал өндөр байх юмаа. Би чинь дандаа эрэгтэй, тэгээд өөрөөсөө ахмад, ажил амьдралын мундаг туршлагатай, хүний ая эв олоод сурчихсан хүмүүстэй ажиллаж байнга толгойгоо илүүлж суудаг хүн шүү дээ. Загнуулж зэмлүүлж ч үзсэнгүй. Дээр үед бичиж байсан даа өөр газартай хамт ажиллах болоод би өөрийн хэсгээ төлөөлж тэр ажилд гар бие оролцоод өөр хэсгийн нэг хүнд навс загнуулсан гээд л. Эмэгтэй хүн л дээ, тэгээд өөрийх нь зан ааш тавгүйтхээрээ тэрийгээ мань мэтэд гаргачих гээд байх болтой юм. Зүв зүгээр байж байгаад л загнуулах чинь бас эвгүй юм. Буруу юм хийгээд ажлаа баллаад хаясан бол яахав дуугай буруугаа хүлээхсэн. Зүгээр л тэр өдрийн тэр хүний ааш муутайгаас болж сайхан ааштай үедээ олж харахгүй, харсан ч уурлахааргүй жижигхэн өө олж харчихаад бухимдаад байх юм. Миний буруу биш болохоор бухимдлыг нь хүлээж авч чадахгүй эгдүү хүрээд тэр өдөр минь тэр аяараа онцгүй болчих юм. Дээрээс нь тэр хүний шууд удирдлага дор ажилладаг хүн биш, хамтрагч юм. Би өөрөө анзаарахгүй миний буруу байгаа бол улаан нүүрэн дээр минь хэлээд загнаад өгөөч, яагаад загнуулж байгаагаа би ойлгохгүй байна л гэмээр байх ч дуугай л өнгөрлөө. уучлалт харин гуйсангүй, миний буруу биш тул.  Өөрт нь бодож байгаагаа хэлвэл эндхийн ёс журамд үл нийцэх тул эндээ л бичиж бухимдлаа хөнгөлж байгаа нь энэ. Би бас ажил төрөл бүтээгүй үед уураа хэн нэгэнд ингээд гаргадаг байх вий дээ гэж өөрийнхөө үйлдлийг улам сайн хянах тухайд давхар бодов. 

Thursday, June 15, 2017

Өөрчлөлтийг мэдрэв

Өнгөрсөн 7 хоногийн Бямба гаригт том охины тамирын өдөрлөг болов. Үр хүүхэд маань бүхэл бүтэн нэг үе шат ахичихсан байх юмаа. Сургууль нь өөрөө тэр ахих боломж нөхцлийг маш сайн бүрдүүлж өгөх юм. За ингээд өөрчлөлтүүд жагсаад явна.

Friday, June 2, 2017

Бас бус


  • Өөрт гарч буй цагаа ашиглаад номоо уншсаар л байгаа. Б. Сарантуяагийн Самар хатны ард гарсан. Над шиг түүх нийгэм талдаа 0 хүнд иймэрхүү уран зохиол болгосон түүхэн романууд сонирхолтой бөгөөд ойлгомжтой байдаг юм. Урд нь нэлээд олон жилийн өмнө Сорхугтани хатан гэдэг номыг нь бас шимтэн уншиж байсан. Одоо Л. Өлзийтөгсийн Үзэхийн хязгаар-тай үзэж тарж байна даа. 
  • Багынхаа даахийг үргээгээд хэхэ. Манай бага эгчийгээ бодвол эрт хэлд орлоо. Эгч нь хий настай 4-тэйдээ сайн ярьж чаддаггүй байсан тул 6 настайд нь үсийг нь тайрч байсан. Тэр үед монголд ийм ёстой юм гээд учрыг нь хэлээд багшаас нь асуусан чинь ухаан орчихсон том хүүхдийн үсийг битгий хусаач, охин хүүхэд энд үсээ хусдаггүй болохоор найзууд болон зарим нэг эцэг эхчүүд охиныг чинь өвчтэй гээд тоглохоо болих, гадуурхах магадлал байгаа тул энэ бүх эрсдлийг тооцоод шийдээ гаргаарай гэж байж билээ. Тийм болохоор сайн өдөр гар хүрээд жижигхэн болгож тайруулж байсан. Бага дээрээ бас тийм асуудал гарч ирэх нь ойлгомжтой тул асуулгүйгээр зүгээр тайраад л орхисон. Би өөрөө тайрсан. Анх удаа хэхэ. Эцэг эхчүүд болон багш нарт нь магтуулж дуусаагүй л байна. Мөөг хэлбэрийн засалт бол өөрөө тайрна гэхэд болно ийм богино хөөрхөн халимаг засалт хэцүү ёстой мундаг гээд л хэхэ. Нөгөө хөзөр мэддэггүй хүнд сайн мод очдог гэдэг шиг аз таарч эвтэйхэн тайрчихсан юм шиг байгаа юм. Жижиг үсний нэг л асуудал байна. Өглөөд эр арслан шиг л тас арзгар юм босч ирэх юм даа хаха. Бусдаар бол угааж хатаахад амар, ээж үс самнана гэж хөөцөлдөхгүй цаг их хэмнэж байна. 
  • Пүрэв гарагийн оройд нойр хүрэхгүй догдлоод байгаа. Мөддөө л догдлох байх хэхэ. Нихон тереби дээр шөнө 12 цагаас гардаг драма үзээдээ. Нээх тийм сэтгэл хямрааж, догдлуулаад би байсан бол яах бол гэж бодуулаад нойр сэргээгээд байгаа хэхэ. Хүн ер нь наснаас харгалзахгүй юунд догдлоно гэж бодож байна. Мэдээж зүрх сэтгэлийн асуудал шүү дээ хэхэ. Гол нь миний насны хүмсүүдийн амьдрал гараад байгаа болохоор их ойрхон хүлээж авч байна. Гол дүрийн хүмсүүдийн өмнөөс хямарч баярлаж гуниж байна даа. Өчигдөр бас л догдлоод нэг хэсэг хөрвөөсөн гэж байгаа. 
  • Халж эхэлж байна. 4 улиралтай байхаа болиод 2 улиралтай болж байх шиг байна. Би лав цув, нимгэн куртка өмсөлгүйгээр л өвлөөс шууд зун руу шилжээд байх боллоо. Хорхой шавьж дуугарч эхлээд, хөлс биенд наалдаад л онцгүй мэдрэмж эхэлсээн эхэлсэн. Аль болох завгүй байж энэ хэт халууны ард ажралгүй гараад авах хэрэгтэй байна. Завгүй бол анзаарах сөхөөгүй өнгөрчихнө, ноднин яг тэгсэн болохоор энэ жил бас пижигнүүлнээ. 
  • Том маань одоо л нэг шинэ хамт олон сургуульдаа дасч уусч эхэлж байна. Өмнө нь бага сургуулиа дурсаад л, төгсөлтийн арга хэмжээгээ уйдтал, залхтал эргэн дурсаад, завгүй байж л бага сургуулийн найзтайгаа заавал уулзаад, өглөөд найзуудтайгаа сургууль явах замдаа тааралдах гэж зориуд оройтож гараад байсан юм. Одоо шинэ ангийхан, шинэ найзуудын нэр сонсогдоод л ой муутай ээж нь найзуудых нь нэрийг тогтоож өгөхгүй мунгинаад л, юм ярихаар нь л тэр чинь хэн билээ гээд ядаргаа болж байгаа хэхэ. Хүний амьдралаа гэж хуучнаа орхиод шинэ рүү орохоос өгсүүлээд их л юм болох юм даа.